turgaytufan@turgaytufan.com

Braille Yazının Önemi - Figen AY

Ben doğuştan görme engelliyim. Otuz altı yaşındayım ve öğretmenim. Braille Yazının önemini anlatmaya başlarken, çocukluk yıllarıma değinmeden geçemeyeceğim.

Beş-altı yaşlarında küçük bir çocukken, her çocuk gibi okuluma ve öğretmenime ilişkin düşler kurardım. Görmediğimin farkındaydım ve nasıl okuyup yazacağım konusunda hiçbir bilgiye sahip değildim. O yıllarda büyüklerimin de bu bilgiye sahip olduklarını sanmıyorum.

Ablam benden önce başlamıştı okula. Onun kitaplarıyla, defterleriyle ve kalemleriyle oynamaktan hoşlanırdım. Kitap sayfalarını tek tek özenle çevirir, pürüzsüz, parlak sayfalar üzerinde parmaklarımı gezdirirdim. Hiçbir şey anlayamayınca üzüntüye kapılırdım. Bu merakımı gören babam, bana kalem tutmasını öğretti. Elimden tutarak mürekkep baskılı harfleri öğretmeye çalıştı. Ben ilk, okul kokusunu ablamın sınıfına konuk öğrenci olarak katıldığımda aldım. Ne güzel bir kokuydu o Kitap, defter, kalem, tebeşir kokularıyla harmanlanmış ve ortaya yepyeni bir koku, okul kokusu çıkmıştı.

Görme engelliler okuluna başladığım ilk gün öğretmenimiz: “Siz, parmaklarınızla okuyup yazacaksınız.” demişti. Öğretmenimizin yavaş yavaş, özenle ve sabırla öğrettiği, Braille yazıyı ilk günlerden itibaren sevmiş ve benimsemiştim. İlerleyen yıllarda da, lise ve üniversite yaşamımda da Braille yazıdan vazgeçemedim. Kasetlere okunmuş kitaplarımı dinlerken yeterince öğrenemediğimi anladım ve dinlediklerimi özet halinde Braille yazıya döktüğümde, daha etkili ve kalıcı bir öğrenmenin gerçekleştiğini fark ettim.

Görme engelli bir öğrencinin Türkçeyi etkili ve doğru bir şekilde yazıp okumasının yolu, Braille Yazıyı kurallarıyla öğrenip kullanmasından geçer. Braille yazı, matematik, fen ve yabancı dil gibi derslerde de somut ve kalıcı öğrenme sağlar.

Hepimizin bildiği gibi Bilgisayar, görme engellilere sınırsız özgürlük sağlamıştır.

Ancak hiç bir teknolojik gelişme Braille Yazıya alternatif değildir. Bir görme engellinin Braille yazıyı bilmesi onun okur-yazar olduğunun göstergesidir.

          Braille Yazı benim için olduğu kadar ailem için de önemlidir. Bunu anlatan küçük bir anımı sizlerle paylaşmak istiyorum.

Bundan üç yıl önce kızım birinci sınıfa başlamıştı. O yılın Şubat tatilinde annemleri ziyarete gittik. Kızım odada ders çalışırken annem içeri girdi ve. (Bak, bunlarda annenin ilk okuyup yazdığı fişleri,) dedi. Şaşırmış ve heyecanlanmıştım. Elimi uzatıp aldım. Bu bezden dikilmiş bir torbaydı. Torbanın ağzı bir iple büzülerek sıkıca bağlanmıştı. Bez torbanın dışından kaygan, parlak plastik kâğıtları hissetmek mümkündü. Özenle torbanın ağzını açtım. Sanki oda bir anda öğretmenim kokmuştu. O elleri öpülesi, saygıdeğer insan! İrili ufaklı fişleri çıkartarak, parmaklarımı üzerlerinde gezdirmişti. Cümleler, kelimeler, heceler ve harfler; Benim okuma-yazma öğrenmem annemi o denli etkilemişti ki, , yıllarca bu fişleri saklamıştı.

Kısacası Braille Yazı, görme engelliler için önemli ve gereklidir. Yüzyıldan daha fazla zaman önce, bu yazının temellerini atan ve geliştirilmesine ışık tutan Louis BRAİLLE’İ saygıyla anıyorum.

Figen AY